Danh thiếp giấy hay danh thiếp có mã QR: nếu bạn in dưới vài trăm tấm và người nhận là khách hàng phổ thông, tôi chọn danh thiếp giấy có thêm một mã vCard ở góc, và không cân nhắc lâu.
Lý do nằm ở thứ xảy ra sau buổi gặp. Tấm thiếp giấy thuần túy được cất vào ví rồi nằm đó tới khi bị vứt; một mã vCard cho phép người ta lưu tên, số điện thoại, email và công ty của bạn vào danh bạ ngay tại chỗ, trong một lần quét. Ba tháng sau, khi họ cần tìm bạn, cái tên nằm trong danh bạ chứ không nằm trong ngăn kéo.
Phần khó không phải kỹ thuật mà là thiết kế: mã QR chiếm chỗ trên một tấm thiếp vốn đã chật, và đặt sai chỗ thì phá cả bố cục. Bài này nói về cách bố trí mà không hy sinh phần nhìn, thông tin nên đưa vào vCard, và một sai lầm khiến nhiều mã trên danh thiếp không ai quét được. Bắt đầu bằng tạo mã QR danh thiếp vCard rồi đọc tiếp phần bố cục.
Đưa gì vào vCard
Định dạng vCard đã là chuẩn trao đổi danh bạ từ những năm 1990 và mọi điện thoại hiện nay đều đọc được. Giữ ở năm trường: họ tên, chức danh, số điện thoại, email, tên công ty. Đây là bộ tối thiểu mà người nhận cần để liên hệ lại, và cũng là bộ giữ cho mã đủ thưa để quét nhanh.
Những thứ nên cân nhắc bỏ: địa chỉ văn phòng đầy đủ, website, số điện thoại thứ hai, tài khoản mạng xã hội. Mỗi trường thêm vào làm lưới ô dày lên, và mã dày in ở cỡ 2 cm trên danh thiếp thì quét chậm thấy rõ.
Chỗ nhiều người Việt bị hụt: tên có dấu tốn gấp ba lần tên không dấu về dung lượng, vì mỗi chữ có dấu chiếm ba byte. Với danh thiếp song ngữ, hãy để tên có dấu ở trường tên hiển thị và viết không dấu ở các trường còn lại — chi tiết cách tính nằm ở bài mã QR chứa được bao nhiêu ký tự.
Đặt mã ở đâu trên tấm thiếp
Ba vị trí chạy tốt, xếp theo mức độ ít ảnh hưởng tới bố cục. Góc dưới bên phải mặt trước là chỗ mắt dừng lại cuối cùng khi đọc và cũng là chỗ ngón cái đỡ tấm thiếp — mã ở đó không che gì và người ta thấy nó tự nhiên.
Mặt sau là lựa chọn của phần lớn thiết kế đẹp: mặt trước giữ nguyên tên, chức danh và logo; mặt sau dành hẳn cho mã, đặt giữa, cỡ 2,5 cm, kèm một dòng chữ nhỏ. Cách này thoáng nhất nhưng cần in hai mặt.
Vị trí thứ ba là góc trên bên trái, dùng khi thiết kế đã dồn chữ về bên phải. Ít gặp hơn, nhưng hợp với các bố cục bất đối xứng.
Kích thước tối thiểu và vùng trắng
| Bố cục | Cỡ mã | Vùng trắng mỗi bên |
|---|---|---|
| Góc mặt trước, thiếp chuẩn 90×50 mm | 2 cm | 2 mm |
| Giữa mặt sau | 2,5–3 cm | 3 mm |
| Thiếp cỡ nhỏ hoặc thiếp vuông | 2 cm là sàn | 2 mm |
| Thiếp có nền tối | 2,5 cm, đặt trong ô nền sáng | 3 mm quanh ô sáng |
Đừng xuống dưới 2 cm dù thiết kế chật. Người quét cầm thiếp cách mắt khoảng 25 cm, và ở khoảng cách đó mã 1,5 cm chứa vCard đầy đủ đã nằm sát ngưỡng camera đọc được.
Sai lầm khiến mã trên danh thiếp không quét được
Sai lầm phổ biến nhất là đặt mã lên nền tối theo tông thương hiệu. Mã sáng trên nền đen nhìn rất sang, và một phần đáng kể điện thoại không đọc được — bạn không chọn được máy của người nhận.
Sai lầm thứ hai là chất liệu. Giấy mỹ thuật có vân nổi làm mực loang không đều; lớp ép kim hoặc cán bóng hắt đèn thẳng vào ống kính. Nếu thiếp của bạn dùng loại giấy đó, hãy chừa vùng mã ở phần không ép và cán mờ, hoặc in thử trước theo cách xử lý cho từng chất liệu.
Sai lầm thứ ba là nhồi quá nhiều trường vào vCard rồi in nhỏ. Mã dày cộng kích thước 1,8 cm cộng giấy vân nổi là ba yếu tố cộng dồn, và mỗi cái riêng lẻ thì chưa hỏng.
Một mã hay hai mã
Một mã là đủ cho gần như mọi trường hợp. Hai mã trên một tấm thiếp buộc người nhận phải chọn, và khi phải chọn thì phần lớn không chọn gì.
Trường hợp hai mã hợp lý: khi bạn thật sự có hai hành động khác nhau muốn người ta làm — lưu liên hệ và xem hồ sơ nghề nghiệp chẳng hạn. Khi đó ghi rõ dưới mỗi mã, đặt cách nhau ít nhất một centimet, và chừa vùng trắng riêng. Với hồ sơ nghề nghiệp, một mã QR dẫn tới trang cá nhân có ích hơn là nhét cả đường link vào vCard.
Kiểm trước khi đặt in
Bốn bước, mất mười phút, và tiết kiệm được cả hộp thiếp in hỏng.
- Xuất mã ở dạng vector rồi đặt vào file thiết kế, giữ tỉ lệ vuông tuyệt đối khi thay đổi kích thước.
- In thử một tấm ở đúng khổ trên giấy thường, dán lên bìa cứng cho giống độ dày thật.
- Quét bằng ít nhất hai máy: một điện thoại đời mới và chiếc cũ nhất bạn mượn được.
- Kiểm nội dung hiện ra: tên có dấu đúng chưa, số điện thoại đúng định dạng chưa, email không thừa dấu cách.
Bước bốn hay bị bỏ, và lỗi ở đó thì không cứu được sau khi in. Tôi từng thấy một hộp thiếp phải bỏ vì số điện thoại trong vCard thiếu một chữ số, trong khi số in bằng chữ trên thiếp thì đúng.
Quay lại tấm danh thiếp trong ví
Giữ vCard ở năm trường để mã đủ thưa. Đặt mã ở góc dưới bên phải hoặc giữa mặt sau với cỡ từ 2 cm, và luôn giữ mã tối trên nền sáng dù bảng màu thương hiệu là gì. Cộng thêm một lần in thử trước khi đặt cả hộp.
Quan điểm của tôi sau khi nhìn khá nhiều thiết kế danh thiếp: mã QR trên thiếp thất bại hầu như luôn vì lý do thẩm mỹ chứ không phải kỹ thuật — người thiết kế thu nhỏ mã cho gọn, đặt lên nền tối cho hợp tông, hoặc cắt sát vùng trắng cho vuông vắn. Ba quyết định đó đều hợp lý về mặt nhìn và đều giết tấm mã. Nếu bạn đang làm lại thiếp, hãy tạo mã chứa thông tin liên hệ ở dạng vector, dành cho nó 2,5 cm ở mặt sau, và coi vùng trắng quanh mã là phần bắt buộc chứ không phải chỗ trống có thể cắt.
Vài thắc mắc về danh thiếp có mã QR
Mã vCard có lưu được vào danh bạ iPhone và Android không
Được cả hai. Định dạng vCard là chuẩn chung, nên máy nào quét cũng hiện đề nghị tạo liên hệ mới với các trường đã điền sẵn.
Nên để mã dẫn tới vCard hay tới trang cá nhân
vCard nếu mục tiêu là để người ta lưu số của bạn, vì nó hoạt động ngay cả khi không có mạng. Trang cá nhân nếu bạn muốn giới thiệu hồ sơ nghề nghiệp, nhưng khi đó người nhận phải có Internet ở thời điểm quét.
Mã QR trên danh thiếp có hết hạn không
Mã vCard thì không, vì toàn bộ thông tin nằm ngay trong hình và không đi qua máy chủ nào. Nhưng nếu bạn đổi số điện thoại thì phải in lại thiếp — chi tiết ở bài mã QR có hết hạn không.
Nên chèn logo vào giữa mã trên danh thiếp không
Được, nếu logo che dưới một phần năm diện tích và bạn chọn mức sửa lỗi Q hoặc H khi tạo. Nhớ rằng mã có logo luôn quét chậm hơn một chút, và ở cỡ 2 cm thì chênh lệch đó đáng kể.
Danh thiếp NFC có tốt hơn danh thiếp có mã QR không
Tốt hơn về trải nghiệm chạm, kém hơn về độ phủ và chi phí. NFC chỉ chạy trên máy có ăng-ten NFC đang bật, còn mã QR thì mọi camera đều đọc được — so sánh chi phí và ứng dụng nằm ở bài mã QR và NFC.